Podstawowe korzyści karmienia piersią


Światowa Organizacja Zdrowia (WHO, 2017) zaleca, aby matki rozpoczynały karmienie piersią w ciągu pierwszej godziny po porodzie. Aby osiągnąć optymalny wzrost, rozwój i zdrowie, niemowlęta powinny być karmione wyłącznie mlekiem matki przez pierwszych 6 miesięcy życia. Korzyści wynikające z karmienia piersią, zarówno dla matki, jak i dziecka, są niezliczone.

Baby being examined by a doctor

Mleko matki wzmacnia układ odpornościowy dziecka


Badania naukowe wskazują, że niemowlęta karmione piersią rzadziej zapadają na infekcje niż niemowlęta karmione preparatami dla niemowląt, ponieważ mleko matki zawiera przeciwciała i nukleotydy wspierające budowę układu odpornościowego. Karmienie piersią ma związek z niższą zapadalnością na zakażenia układu pokarmowego i oddechowego oraz ze zdrowym dojrzewaniem flory jelitowej.
Dowiedz się więcej…


Mleko matki przystosowuje się do potrzeb dziecka


Tuż po porodzie gruczoły mlekowe kobiety zaczynają wydzielać pierwsze mleko zwane siarą. Wysoka zawartość przeciwciał i niska zawartość tłuszczu sprawiają, że doskonale wspiera ona naturalną, podstawową odporność dziecka. Siara zawiera również składniki odżywcze o korzystnym wpływie na układ trawienny. Po około 2 dniach gruczoły zaczynają wydzielać mleko przejściowe o wyższej zawartości tłuszczu i wartości energetycznej. Pod koniec 2. tygodnia pojawia się mleko dojrzałe, które dostarcza dziecku wszystkich składników niezbędnych do jego zdrowego rozwoju.
Dowiedz się więcej…

Newborn baby being breastfed
Baby lying next to measuring tape

Mleko matki jest odpowiednią mieszaniną składników dla optymalnego rozwoju


Zapotrzebowanie energetyczne dziecka w przeliczeniu na kg masy jego ciała jest prawie trzykrotnie większe niż osoby dorosłej. Szlaki nerwowe dziecka rozwijają się, a układ trawienny i odpornościowy dopiero dojrzewają. Prawidłowy rozwój dziecka zależy od tego, czy zostaną mu dostarczone odpowiednie składniki odżywcze, a mleko matki stanowi ich idealną mieszaninę.
Dowiedz się więcej…

Długoterminowe skutki karmienia piersią dla dziecka


W odróżnieniu od dzieci nie karmionych mlekiem matki, dzieci karmione piersią czerpią z tego faktu korzyści aż do dorosłości. Karmienie piersią zmniejsza ryzyko alergii, otyłości i nadwagi oraz sprzyja rozwojowi umysłowemu dziecka. Badania kliniczne wyraźnie pokazują, że karmienie piersią zmniejsza ryzyko wystąpienia wielu chorób i patologii, takich jak zakażenia przewodu pokarmowego, zapalenie ucha środkowego, zakażenia układu oddechowego, cukrzyca typu II, oraz wysokie stężenie cholesterolu (metabolizm lipidów).
Dowiedz się więcej…

Child walking through a field of yellow flowers
Happy Asian mother breastfeeding her newborn baby

Korzyści karmienia piersią dla matki


Karmienie piersią nie tylko pomaga w nawiązaniu więzi między matką a dzieckiem, ale niesie również wiele korzyści dla samej matki, np. szybsze obkurczanie macicy po porodzie. W perspektywie długoterminowej, karmienie piersią zmniejsza ryzyko rozwoju raka piersi i jajnika oraz prawdopodobieństwo chorób układu krążenia.
Dowiedz się więcej…

  • Mleko matki wzmacnia układ odpornościowy dziecka


    Mleko matki zawiera składniki, które odgrywają niezwykle ważną rolę w zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania i rozwoju układu odpornościowego dziecka. Jednymi z najważniejszych składników są nukleotydy. Nukleotydy pełnią funkcję monomerów kwasów nukleotydowych, np. kwasu dezoksyrybonukleinowego (DNA) i kwasu rybonukleinowego (RNA), podczas gdy inne nukleotydy, takie jak adenozynotrifosforan (ATP), przesyłają energię chemiczną i są kofaktorami reakcji przenoszenia sygnałów. Jeszcze inne nukleotydy biorą udział w syntezie białek, lipidów i węglowodanów. Mleko matki zawiera wolne nukleozydy, wolne nukleotydy, RNA i DNA. Stężenie „całkowite potencjalnie dostępnych nukleotydów” w mleku kobiecym wynosi około 10,5-11 mg/100 kcal. Przeprowadzono badania z udziałem niemowląt dotyczące wpływu nukleotydów na miano przeciwciał po zaszczepieniu oraz na zapadalność na infekcje i biegunki (Yau et al, 2003). Wykazano, że nukleotydy promują pozytywną reakcję układu odpornościowego i biorą udział w innych funkcjach, takich jak dojrzewanie flory jelitowej. Co ważniejsze, mleko matki w sposób praktyczny ochroni dziecko przed infekcjami dzięki obecności w mleku specyficznych przeciwciał. Pozytywny wpływ tych przeciwciał przejawia się poprzez zwiększoną odporność na zakażenia przewodu pokarmowego (Agostoni i in., 2009). Istnieją również przekonujące dane dotyczące ochronnego wpływu mleka matki w przypadku zakażeń dróg oddechowych. Wyniki metaanalizy przeprowadzonej przez Horta i in. (2013) wykazały, że karmienie piersią „zmniejsza zachorowalność o około 30%, odsetek hospitalizacji – o około 50% oraz śmiertelność niemowląt – o około 60%, co sugeruje, że karmienie piersią wpływa nie tylko na zapadalność na choroby, ale również na intensywność ich objawów”. Powyższe przykłady wybrano spośród licznych doniesień, które dowodzą, iż karmienie piersią posiada korzystny wpływ na układ odpornościowy niemowląt. Stopień ochrony, jaki zapewnia mleko matki, jest wyjątkowy i gwarantuje zdrowy rozwój dzieci na całym świecie.

    z powrotem
  • Mleko matki przystosowuje się do potrzeb dziecka


    Pokarm matki stanowi niezwykle dynamiczny system. Jego skład zmienia się wraz z indywidualnymi potrzebami dziecka – i to nie tylko w ujęciu długoterminowym w trakcie jego rozwoju, ale również w ujęciu krótkoterminowym w reakcji na opróżnianie przez dziecko piersi. W ciągu pierwszych dni po porodzie gruczoły mlekowe kobiety wydzielają „mleko początkowe” zwane „siarą”, które charakteryzuje się wysoką zawartością składników o działaniu immunologicznym, takich jak wydzielnicza immunoglobulina A (IgA), laktoferyna i leukocyty (białe krwinki krwi), jak również różne czynniki wzrostu (Ballard i Morrow, 2013). Z czasem siara zmienia się w bogate w białka i tłuszcze „mleko przejściowe”, które produkowane jest do końca 2. tygodnia po porodzie. Mleko to zaspokaja potrzeby rosnącego niemowlęcia w tym okresie jego życia. Po upływie 4-6 tygodni mleko matki zmienia się w mleko dojrzałe. Ale to nie koniec zmian, albowiem skład mleka zmienia się również w trakcie karmienia. Na początku mleko jest mniej tłuste, zawiera za to więcej laktozy. Jest to tzw. mleko fazy I. Następnie, wraz z opróżnianiem piersi, zawartość tłuszczu zwiększa się. Jest to tzw. mleko fazy II. Im dłuższe są przerwy między kolejnymi karmieniami tym więcej mleka fazy I gromadzi się w piersi. Wiadomo również, że skład pokarmu zmienia się między karmieniami (Hassiotou i in., 2013). Badanie przeprowadzone przez wspomnianych wyżej autorów wykazało, że w wielu przypadkach w składzie próbek mleka pobranych długo po ostatnim karmieniu zawartość tłuszczu i komórek tłuszczowych była większa w porównaniu do składu mleka pobranego do badania tuż po zakończeniu karmienia. Możliwą przyczyną takiej różnicy w zawartości tłuszczu może być naturalna kontrola apetytu dziecka. Ta złożona dynamika sprawia, że skład mleka matki jest prawdziwie zindywidualizowany, co optymalnie zaspokaja potrzeby żywieniowe każdego dziecka na każdym etapie jego rozwoju.

    z powrotem
  • Mleko matki jest odpowiednią mieszaniną składników dla optymalnego rozwoju


    Pierwsze 6 miesięcy życia dziecka to krytyczny okres w jego rozwoju. W tym czasie dziecko osiąga kluczowe kamienie milowe jego rozwoju oraz otrzymuje w formie płynnej wszystkie składniki odżywcze niezbędne do prawidłowego rozwoju. Średnie zapotrzebowanie energetyczne niemowlęcia jest niemal trzykrotnie większe niż osoby dorosłej, co tylko pokazuje, jak ważne jest prawidłowe żywienie. Mleko matki nie tylko zaspokaja to zapotrzebowanie, ale dostarcza również niezbędnych mikro- i makroelementów. Skład mleka matki zmienia się odpowiednio do potrzeb dziecka – stężenie białka jest większe w mleku matek, które urodziły przed terminem w porównaniu do mleka matek, które urodziły w terminie. Ta zależność to dowód na silną więź łączącą matkę z dzieckiem. Należy jednak pamiętać, że choć zawartość białka jest większa, to nie zaspokaja ona w pełni potrzeb żywieniowych wcześniaka (Agostoni i in., 2010). Obecnie prowadzone są badania na temat substancji bioaktywnych występujących w mleku matki. Substancje te określa się jako związki, które „wpływają na procesy biologiczne lub substraty i z tego względu oddziałują na funkcje i kondycję organizmu, a ostatecznie również na jego zdrowie” (Schrezenmeir i in., 2000). Krótki wykaz takich substancji przedstawili Ballard i Morrow (2013). Znalazły się tam, między innymi naskórkowy czynnik wzrostu, który odgrywa ważną rolę w naprawie i wzroście komórek wyściełających jelito, czynnik wzrostu nerwów, który wspiera wzrost i rozwój jelitowego układu nerwowego, czynnik wzrostu insulinopodobny, naczyniowośródbłonkowy czynnik wzrostu, erytropoetyna, kalcytonina, somatostatyna, adiponektyna i wiele innych. Mleko kobiece zawiera różne rodzaje komórek, w tym bakterie probiotyczne, komórki gruczołów piersiowych (laktocyty, komórki mioepitelialne, progenitorowe lub macierzyste) oraz komórki krwiotwórcze (immunologiczne lub hematopoetyczne). Wszystkie one biorą udział w złożonych szlakach, które wspierają naturalny rozwój dziecka (Witkowska-Zimny i Kaminska-El-Hassan, 2017). Tym, co odróżnia mleko kobiece od mleka krowiego jest obecność dużej liczby potencjalnie korzystnych oligosacharydów – oligosacharydów mleka kobiecego (HMO). Są to prebiotyki promujące wzrost dobroczynnych bakterii. Niektóre mogą hamować wiązanie się patogenów z powierzchnią jelit. Oczywistym jest, że te (i inne) związki bioaktywne stanowią o wyjątkowości mleka kobiecego, zapewniając jednocześnie prawidłowe odżywienie i ochronę organizmu dziecka.

    z powrotem
  • Długoterminowe skutki karmienia piersią dla dziecka


    Zakażenia przewodu pokarmowego – karmienie piersią zmniejsza ryzyko tych zakażeń o 64%. Efekt ten utrzymuje się nawet do dwóch miesięcy po zakończeniu karmienia (Stanley i in., 2007). Zapalenie ucha środkowego (otitis media) – wyłączne karmienie piersią przez trzy miesiące lub dłużej zmniejsza ryzyko zapalenia ucha środkowego o 50%. Krótszy okres wyłącznego karmienia piersią zmniejsza to ryzyko o 23% (Van Rossum i in., 2006). Ostre zakażenie dróg oddechowych – wyłączne karmienie piersią przez przynajmniej cztery miesiące zmniejsza ryzyko hospitalizacji na skutek ostrego zakażenia dróg oddechowych o 72% (Agostoni i in., 2009). Cukrzyca typu II – karmienie piersią do pewnego stopnia chroni przed rozwojem cukrzycy typu II; niższe stężenie glukozy we krwi oraz insuliny w surowicy u niemowląt przekłada się na nieznacznie niższe stężenie insuliny w późniejszym okresie życia (Owen i in., 2006). Metabolizm lipidów – karmienie piersią pomaga zmniejszyć stężenie cholesterolu we krwi w późniejszym okresie życia (Owen i in., 2008).

    z powrotem
  • Korzyści karmienia piersią dla matki


    Karmienie piersią zwiększa produkcję oksytocyny – hormonu, który odpowiada za poporodową inwolucję macicy. Jej wydzielanie skraca czas obkurczania się macicy i jej powrotu do pierwotnej wielkości. Taka szybka inwolucja macicy zmniejsza również utratę krwi związaną z porodem (Negishi i in., 1999). Ponadto wydaje się, że hormon oksytocyny pozytywnie wpływa na nawiązywanie więzi między matką a dzieckiem za sprawą długotrwałych właściwości antydepresyjnych oraz sprzyja kontaktowi matki z dzieckiem (Galbally i in., 2011). Istnieje jeszcze wiele innych korzyści zdrowotnych płynących z karmienia piersią. Na przykład, całkowity czas karmienia piersią jest ujemnie skorelowany z występowaniem raka jajnika, co oznacza, że im dłuższy jest okres karmienia piersią, tym mniejsze jest ryzyko rozwoju tego nowotworu. Do podobnych wniosków doszli Stuebe i in. (2009) w badaniu, którego wyniki pokazały, że w grupie kobiet przed menopauzą, u których w wywiadzie rodzinnym występował rak piersi, karmienie piersią w przeszłości zmniejszało zachorowalność na ten nowotwór. Karmienie piersią również wydaje się zmniejszać ryzyko zespołu metabolicznego – agresywnego i rozpowszechnionego zespołu różnych chorób, w tym choroby układy krążenia. U kobiet, które w przeszłości karmiły piersią, ryzyko rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów, nadciśnienia tętniczego, hipercholesterolemii, choroby układu krążenia oraz cukrzycy typu II jest mniejsze od 10 do 50% (Stuebe, 2009). A to tylko niektóre z korzyści – bezpośrednich i pośrednich – związanych z karmieniem piersią, jakie mogą odczuwać matki. To też rozstrzygający dowód na to, że mleko matki i karmienie piersią przyczyniają się nie tylko do zdrowego rozwoju dziecka, ale również do dobrostanu matki.

    z powrotem
Arrow back
Drawing of pieces of a puzzle
Drawing of a milk drop and a magnifier
Drawing of baby bottle and milk drop