Moc składu mleka kobiecego


Pokarm kobiecy zawiera wiele różnych substancji i związków bioaktywnych. Jego skład w sposób naturalny dostosowuje się do indywidualnych potrzeb żywieniowych dziecka i stanowi optymalne źródło pożywienia, idealnie dostosowane do każdego etapu rozwojowego dziecka. Aby przybliżyć czytelnikowi ten niezwykły pokarm, w rozdziale omówione zostały najważniejsze składniki mleka kobiecego.

Laktoza


Jako główny węglowodan w mleku kobiecym, laktoza jest głównym źródłem energii i kalorii niezbędnych dziecku. Jednocześnie pomaga w przyswajaniu soli mineralnych i wspiera system odpornościowy dziecka.

Drop with lettering "lactose"

Lipidy


Wysokie zapotrzebowanie energetyczne lub kaloryczne u dzieci pokrywają również specjalne lipidy znajdujące się w mleku matki. Zapewniają one odpowiedni rozwój fizjologiczny, neurologiczny i immunologiczny dziecka. Ponadto lipidy nadają mleku matki smak i aromat, co można uznać za pozytywny skutek uboczny.
Dowiedz się więcej…

Drop with lettering "lipids"

Prebiotyki


Funkcję prebiotyków w mleku matki pełnią przede wszystkim ana logi strukturalne galaktooligosacharydu. Oznacza to, że chronią one dziecko przed infekcjami, alergiami itp.
Dowiedz się więcej…

Drop with lettering "prebiotics"

Białka


Białka mleka można podzielić na kazeiny, białka serwatkowe oraz białka otoczki kuleczek tłuszczowych mleka (MFGM). Posiadają pozytywny wpływ na układ trawienny oraz wchałanianie mikroelementów.
Dowiedz się więcej…

Drop with lettering "proteins"

Witaminy i minerały


W mleku matki znajduje się szereg witamin i minerałów ważnych dla rozwoju dziecka. Choć istnieją pewne tendencje dotyczące ich stężenia, faktyczna zawartość witamin i minerałów w mleku matki zależy od diety karmiącej.
Dowiedz się więcej…

Drop with lettering "vitamins and minerals"

Nukleotydy


Nukleotydy, np. kwas dezoksyrybonukleinowy (DNA) i kwas rybonukleinowy (RNA), biorą udział w szeregu procesów biochemicznych niezbędnych dla organizmów żywych. Ponadto wykazano, że nukleotydy dostępne w mleku matki dostarczają dziecku szeregu korzystnych efektów biologicznych.
Dowiedz się więcej…

Drop with lettering "nucleotides"

Probiotyki


Mleko matki zawiera wiele cennych bakterii – probiotyków – wywierających korzystny wpływ na dziecko. Mowa nie tylko o dobrostanie dziecka w okresie karmienia piersią, ale również w przyszłości.
Dowiedz się więcej…

Drop with lettering "probiotics"
  • Laktoza


    Laktoza jest głównym węglowodanem w mleku kobiecym. Jest disacharydem, składającym się z glukozy i galaktozy, uznawanym za główny cukier w mleku matki. Stężenie laktozy w mleku kobiecym jest względnie stałe i dostarcza 40% energii lub kalorii (Guo, 2014). Stałe stężenie laktozy jest ważne dla utrzymania stałego ciśnienia osmotycznego mleka. Laktoza ułatwia przyswajanie składników mineralnych, takich jak wapń czy magnez (Martin i in., 2016). Istnieją również doniesienia mówiące o tym, że laktoza wspiera układ odpornościowy niemowląt poprzez regulację peptydów przeciwdrobnoustrojowych (AMP), odpowiedzialnych za ochronę i regulację flory bakteryjnej jelit u niemowląt (Cederlund i in., 2013).

    z powrotem
  • Lipidy


    Lipidy to kluczowe składniki odżywcze znajdujące się w mleku kobiecym. Ich wysoka zawartość jest ważna dla pokrycia wysokiego zapotrzebowania energetycznego lub kalorycznego niemowląt. Lipidy nadają mleku smak i aromat (Martin i in., 2016). Głównym składnikiem lipidów w mleku kobiecym są trójglicerydy, które składają się na 95% całkowitego składu mleka. Pokarm kobiecy zawiera niezbędne kwasy tłuszczowe: kwas linolenowy (LA) i kwas α-linolenowy (ALA), oraz specjalne lipidy, takie jak długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe (LC-PUFA), które dostarczają dziecku wielu korzyści na wczesnym etapie jego rozwoju. Oba niezbędne kwasy tłuszczowe są przekształcane w kwas arachidonowy (AA) oraz kwas eikozapentaenowy (EPA), który z kolei ulega przemianie do kwasu dokozaheksaenowego (DHA). Kwasy EPA i DHA odgrywają ważną rolę w regulacji wzrostu, funkcji układu odpornościowego, reakcjach zapalnych oraz w rozwoju kognitywnym i motorycznym noworodków (Martin i in., 2016). Kwasy LC-PUFA, w tym DHA i AA, są niezbędne w procesie różnicowania się komórek i promocji zdrowego rozwoju układu nerwowego i odpornościowego w okresie okołoporodowym (Koletzo i in., 2001).

    z powrotem
  • Prebiotyki


    Prebiotyki są określane jako „wybiórczo fermentowane składniki umożliwiające zmiany zarówno składu, jak i/lub aktywności mikroflory jelitowej, która odpowiada za dobrostan i zdrowie organizmu” (Roberfroid, 2007). Galaktooligosacharydy (GOS) zawarte w mleku matki pełnią rolę prebiotyków, które chronią dziecko przed szkodliwym wpływem bakterii oraz ewentualnymi przyszłymi alergiami, astmą i atopowym zapaleniem skóry (Jeurink i in., 2013).

    z powrotem
  • Białka


    Białka mleka dzielą się na kazeiny, białka serwatkowe oraz białka otoczki kuleczek tłuszczowych mleka (białka MFGM) (Lopez Alvarez, 2007). Ponieważ rolą białek MFGM jest zamykanie kuleczek tłuszczowych w mleku, stanowią niewielką część białek mleka matki. Z kolei zawartość kazeiny i białek serwatkowych jest znacznie większa, choć ich faktyczne stężenie jest trudne do określenia ze względu na jego zmienność i adaptowanie się do specjalnych potrzeb dziecka. Białka znajdujące się w składzie mleka matki dostarczają aminokwasów oraz wspierają układ trawienny i wchłanianie mikroelementów, takich jak witaminy (Lönnerdal, 2003).

    z powrotem
  • Witaminy i minerały


    Mleko matki zawiera szereg witamin (w tym witaminę A, B6 i B12) w ilościach zapewniających zdrowy rozwój dziecka. Skład mikroelementów, które trafiają do organizmu dziecka wraz z mlekiem matki zależy w dużym stopniu od jej diety. Jeżeli zaś chodzi o stężenie witaminy D i K to jest ono zwykle niskie, dlatego obie te witaminy muszą być suplementowane w okresie poporodowym (Ballard i in., 2013). Składniki mineralne, np. jod, wpływają na szereg funkcji fizjologicznych i są kofaktorem dla licznych szlaków metabolicznych, co sprawia, że są niezbędne dla zdrowego rozwoju dziecka (Martin i in., 2016).

    z powrotem
  • Nukleotydy


    Nukleotydy w mleku matki stanowią od 2 do 5% niebiałkowych związków azotowych (Cosgrove, 1998; Thorell i in., 1996). Są to związki organiczne pełniące rolę jednostek monomerów lub budulca aminokwasów. Zbudowane są z zasady purynowej (adeniny lub guaniny) lub pirymidynowej (cytozyna, uracyl lub tymina), związanych z resztą cukrową (pentoza) oraz estryfikowane z kwasem fosforowym. Kwasy dezoksyrybonukleinowy (DNA) i rybonukleinowy (RNA) to dwa rodzaje naturalnie występujących kwasów nukleinowych niezbędnych dla wszystkich organizmów żywych. Uczestniczą w szeregu szlaków biochemicznych i mają istotne znaczenie dla organizmów żywych jako: i) jednostki monomeru kwasów DNA i RNA; ii) mediatory procesów biosyntezy (np. procesu glikogenogenezy); iii) koenzymy; iv) regulatory procesów biologicznych; oraz v) mediatory powstawania źródeł energii w układach biologicznych – adenozynotrifosforanu (ATP) (Lerner i in., 2000). Ze względu na obecność w mleku matki, zostały zbadane pod kątem wpływu biologicznego na organizm niemowląt. Wpływ ten obejmuje wzrost i różnicowanie się bakterii jelitowych, regenerację flory jelitowej, funkcje immunologiczne, a nawet wchłanianie minerałów, np. żelaza (Lerner i in., 2000).

    z powrotem
  • Probiotyki


    Probiotyki to cenne bakterie obecne w mleku matki, wywierające korzystny wpływ na organizm gospodarza po podaniu w odpowiedniej ilości (Guarner i in., 2017). Kolonizowanie jelit przez bakterie we wczesnym okresie życia jest procesem, który wpływa na stan zdrowia niemowlęcia. Najnowsze badania pokazują, że mleko matki jest źródłem żywych bakterii z rodzaju Staphylococcus, Streptococcus, Bifidobacterium, Propionibacterium, Corynebacterium, bakterii kwasu mlekowego oraz blisko spokrewnionych z mikroflorą jelitową niemowlęcia bakterii Gram-dodatnich (Fernández i in., 2013). Z innych doniesień naukowych wynika, że istnieje transfer szczepów bakterii z organizmu matki do dziecka, w tym bakterii z rodzaju Lactobacillus, Staphylococcus, Enterococcus i Bifidobacterium (Soto i in., 2014). Pijąc dziennie około 800 ml mleka, niemowlę karmione piersią spożywa od 105 do 107 dobroczynnych bakterii (Heikkilä i in., 2003). Ekspozycja niemowlęcia na mleko matki może mieć korzystny wpływ na późniejsze jego życie lub zapobiegać przyszłym problemom zdrowotnym (Soto i in., 2014). Więcej informacji w rozdziale NaturScience.

    z powrotem
Arrow back
Drawing of a milk drop
Drawing of a milk drop and a magnifier
Drawing of baby bottle and milk drop