Kolka niemowlęca

Kolka niemowlęca charakteryzuje się nadmiernym i ciągłym płaczem, wynikającym z wielu czynników. Potencjalne czynniki to niedojrzałość układu pokarmowego i nerwowego, ale także dysbioza mikroflory jelitowej. W przypadku kolki dostępnych jest kilka strategii postępowania, które obejmują rozwiązania wspomagające i farmakologiczne (Benninga i wsp. 2016; Zeevenhooven i wsp. 2018).

Definicja


Kolka niemowlęca charakteryzuje nadmiernym, trudnym do uspokojenia płaczem, drażliwością lub rozdrażnieniem i często wiąże się z niewyjaśnionym bólami brzucha (Benninga i wsp. 2016; Zeevenhooven i wsp. 2017).

Kryteria Rzym IV i „zasada trzech”


Do czasu opublikowania kryteriów Rzym IV w 2016 r. Najczęściej akceptowanymi kryteriami diagnostycznymi była „zasada trzech” lub kryteria Wessela. Zgodnie z zasadą trzech, niemowlę, które poza tym jest dobrze odżywione i zdrowe, ale płacze dłużej niż trzy godziny dziennie, przez ponad trzy dni w tygodniu i przez ponad trzy tygodnie, doświadcza kolki (Zeevenhooven et al.2018). Nowe spostrzeżenia na temat kolki niemowlęcej i innych czynnościowych zaburzeń żołądkowo-jelitowych (FGID) zaowocowały szerszymi kryteriami diagnostycznymi. Bardziej zaawansowane kryteria charakterystyczne dla niemowląt i małych dzieci, a także dzieci i młodzieży podsumowano w  kryteriach Rzym IV (Zeevenhooven i in. 2017). W tym przypadku kryteria diagnostyczne kolki niemowlęcej muszą obejmować wszystkie poniższe elementy (Benninga i wsp. 2016):

  • niemowlę <5 miesiąca życia, gdy objawy zaczynają się i kończą,
  • powtarzające się i przedłużające się okresy płaczu niemowlęcia, rozdrażnienia lub grymaszenia zgłaszane przez opiekunów, które występują bez oczywistej przyczyny i nie można im zapobiec ani zaradzić ich opiekunowie,
  • Brak obserwacji w zakresie zaburzeń rozwoju niemowlęcia, gorączki lub choroby.

Patofizjologia


Kolka niemowlęca dotyka do 25% niemowląt w pierwszych sześciu tygodniach życia (Wolke i wsp.2017). Jej patofizjologia nie została jeszcze w pełni poznana i zakłada się, że ma wieloczynnikową patogenezę. Postulowano, że kolka niemowlęca jest spowodowana różnymi czynnikami, do których należą (Zeevenhooven i wsp. 2017; Savino i wsp. 2014):

  • zaburzenie lub niedojrzałość w ośrodkowym układzie nerwowym lub układzie pokarmowym
  • przyczyny psychospołeczne
  • nietolerancja pokarmowa i/lub alergie pokarmowe
  • dysbioza mikrobiomu (np. zmniejszenie liczby gatunków Lactobacillus i zwiększenie populacji E. Coli)
  • zaburzone wydzielanie hormonów jelitowych (np. zwiększone stężenia greliny i motyliny)

 

Rozwiązanie problemu


Radzenie sobie z niemowlęciem cierpiącym na kolkę może prowadzić do frustracji i niepewności opiekunów. Jednym z ważnych celów leczenia kolki niemowlęcej jest pomoc i wsparcie opiekunów w radzeniu sobie z objawami niemowlęcia i wzmocnienie relacji między niemowlęciem a rodziną (Zeevenhooven i wsp. 2018; Salvatore i wsp. 2018). Ważne jest, aby pracownicy służby zdrowia byli świadomi tego i oferowali rodzinie ciągłe wsparcie. Ogólnym zaleceniem jest kontynuowanie karmienia piersią. Pomocne w leczeniu kolki niemowlęcej są m.in:

  • wykwalifikowane porady dietetyczne

Oprócz kontynuacji karmienia piersią zaleca się również zapewnienie dziecku prawidłowego przystawienie do piersi  w trakcie karmienia w celu zmniejszenia pobierania powietrza. Matki powinny zadbać o dostateczne opróżnienie piersi, gdyż mleko kobiece końcowe jest  bogate w tłuszcz, aby uniknąć przeciążenia laktozą, która skoncentrowana jest wysoko w mleku na początku podawania piersi, co może prowadzić do objawów podobnych do kolki (WHO 2009; WHO i UNICEF 1993). W przypadku niemowląt karmionych mieszanką sugerowano przejście na preparaty z hydrolizatem białkowym, stosowanie probiotyków również u dzieci karmionych piersią lub dietę o niskiej zawartości alergenów dla matek karmiących piersią (Zeevenhooven et al.2018; Savino et al.2014).

  • Dodatkowe wsparcie

Obejmują one interwencje manipulacyjne lub behawioralne, takie jak noszenie, masaż, modyfikacja rutynowej pielęgnacji niemowląt i wyciągi ziołowe. W przypadku tych ostatnich wymieniono ekstrakty z rumianku, kopru włoskiego i / lub melisy (Zeevenhooven et al.2018; Savino et al.2014). Dowiedz się więcej z naszej infografiki na temat kolki niemowlęcej (→).

Rozwiązania farmakologiczne mają na celu zmniejszenie produkcji gazu (Zeevenhooven i in. 2018; Savino i in. 2014).

Bibliografia


Benninga MA, Faure C, Hyman PE, St James Roberts I, Schechter NL, Nurko S. Childhood Functional Gastrointestinal Disorders: Neonate/Toddler: in Rome IV. Functional gastrointestinal disorders: Disorders of gut-brain interaction [SECTION II: FGIDs: Diagnostic groups _15]. Gastroenterology 2016; 150(6):1443–55. at: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27144631

Salvatore S, Abkari A, Cai W, Catto-Smith A, Cruchet S, Gottrand F, Hegar B, Lifschitz C, Ludwig T, Shah N, Staiano A, Szajewska H, Treepongkaruna S, Vandenplas Y. Review shows that parental reassurance and nutritional advice help to optimise the management of functional gastrointestinal disorders in infants. Acta paediatrica (Oslo, Norway : 1992) 2018; 107(9):1512–20. at: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29710375

Savino F, Ceratto S, Marco A de, Di Cordero Montezemolo L. Looking for new treatments of Infantile Colic. Italian journal of pediatrics 2014; 40:53. at: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24898541

WHO. Infant and Young Child Feeding. Model Chapter for textbooks for medical students and allied health professionals. Geneva, Switzerland: World Health Organization (WHO) press; 2009. at: https://www.who.int/maternal_child_adolescent/documents/9789241597494/en/ 

WHO, UNICEF. Breastfeeding counselling: a training course - Participant's Manual: Maternal, newborn, child and adolescent health: WHO; 1993. at: www.who.int/maternal_child_adolescent/documents/who_cdr_93_3/en/ 

Wolke D, Bilgin A, Samara M. Systematic Review and Meta-Analysis: Fussing and Crying Durations and Prevalence of Colic in Infants. The Journal of pediatrics 2017; 185:55-61.e4. at: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28385295

Zeevenhooven J, Browne PD, L'Hoir MP, Weerth C de, Benninga MA. Infantcolic: mechanisms and management. Nature reviews. Gastroenterology & hepatology 2018; 15(8):479–96. at: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29760502

Zeevenhooven J, Koppen IJN, Benninga MA. The New Rome IV Criteria for Functional Gastrointestinal Disorders in Infants and Toddlers. Pediatric gastroenterology, hepatology & nutrition 2017; 20(1):1–13. at: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28401050